วันศุกร์ที่ 24 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2555

พุทธศาสนสุภาษิต : การงาน

  • อกิลาสุ วินฺเท หทยสฺส สนฺติง
    คนไม่เกียจคร้าน พึงได้รับความสงบใจ
  • สุทสฺสํ วชฺชมญฺเญสํ อตฺตโน ปน ทุทฺทสํ
    ความผิดของผู้อื่นเห็นง่าย ฝ่ายของตนเห็นยาก
  • อิติ วิสฺสฏฺฐกมฺมนฺเต อตฺถา อจฺเจนฺติ มาณเว
    ประโยชน์ย่อมล่วงเลยคนหนุ่มผู้ทอดทิ้งการงาน
  • นกฺขตฺตํ ปฏิมาเนนฺตํ อตฺโถ พาลํ อุปจฺจคา
    ประโยชน์ย่อมล่วงเลยคนโง่ผู้มัวถือฤกษ์อยู่

พุทธศาสนสุภาษิต : คนชั่วกับลาภสักการะ

  • หนฺติ โภคา ทุมฺเมธํ
    โภคทรัพย์ย่อมฆ่าคนมีปัญญาทราม
  • สกฺกาโร กาปุริสํ หนฺติ
    สักการะ ย่อมฆ่าคนชั่วเสีย
  • พุทธศาสนสุภาษิต : ความกตัญญูและพรหมวิหาร

    • หิริโอตฺตปฺ ปิยญฺเญว โลกํ ปาเลติ สาธุกํ
      หิริและโอตตับปปะ ย่อมรักษาโลกไว้เป็นอันดี
    • โลโกปตฺถมฺภิกา เมตฺตา
      เมตตาเป็นเครื่องค้ำจุนโลก
    • อรติ โลกนาสิกา
      ความริษยาเป็นเหตุทำโลกให้ฉิบหาย
    • มหาปุริสภาวสฺส ลกฺขณํ กรุณาสโห
      อัชฌาศัยที่ทนไม่ได้เพราะกรุณาเป็นลักษณะของความเป็นมหาบุรุษ
    • นิมิตฺตํ สาธุรูปานํ กตญฺญูกตเวทิตา
      ความกตัญญูกตเวทีเป็นเครื่องหมายแห่งคนดี
    • สพฺพญฺเจ ปฐวิง ทชฺชา เนว นํ อภิราธเย
      ถึงแม้ให้แผ่นดินทั้งหมดก็ยังคนอกตัญญูให้จงรักไม่ได้

    พุทธศาสนสุภาษิต : วาจา

    • หทยสฺส สทิสี วาจา
      วาจาเช่นเดียวกับใจ
    • สํโวหาเรน โสเจยฺยํ เวทิตพฺพํ
      ความเป็นผู้สะอาด พึงทราบได้ด้วยถ้อยคำสำนวน
    • ทุฏฺฐสฺส ผรุสวาจา
      คนโกรธมีวาจาหยาบคาย
    • มุตฺวา ตปฺปติ ปาปิกํ
      คนเปล่งวาจาชั่วย่อมทำตนให้เดือดร้อน
    • อภูตวาที นิรยํ อุเปติ
      คนพูดไม่จริง ย่อมเข้าถึงนรก
    • สณฺหํ คิรํ อตฺถาวหํ ปมุญฺจ
      ควรเปล่งวาจาให้ไพเราะที่มีประโยชน์
    • ตเมว วาจํ ภาเสยฺย ยายตฺตานํ น ตาปเย
      ควรกล่าวแต่วาจาที่ไม่ยังตนให้เดือดร้อน
    • น หิ มุญฺเจยฺย ปาปิกํ
      ไม่ควรเปล่งวาจาชั่วเลย
    • สํโวหาเรน โสเจยฺยํ กลฺยาณิง
      ควรเปล่งวาจางาม ให้เป็นที่พอใจฯ
    • วาจํ มุญฺเจยฺย กลฺยาณิง
      ควรเปล่งวาจางาม
    • โมกฺโข กลฺยาณิกา สาธุ
      เปล่งวาจางาม ยังประโยชน์ให้สำเร็จ
    • มนุญฺญเมว ภาเสยฺย
      ควรกล่าวแต่วาจาที่น่าพอใจ
    • นามนุญฺญํ กุทาจนํ
      ในกาลไหนๆ ไม่ควรกล่าววาจาไม่น่าพอใจ
    • วาจํ ปมุญฺเจ กุสลํ นาติเวลํ
      ไม่ควรกล่าววาจาที่ดี ให้เกินกาล

    พุทธศาสนสุภาษิต : ภรรยา

    • ภตฺตา ปุญฺญาณมิตฺถิยา
      ภัสดาเป็นสง่าของสตรีฯ
    • ภตฺตารํ นาติมญฺญติ
      ภรรยาดี ไม่ดูหมิ่นภัสดา
    • ภตฺตุ ฉนฺทวสานุคา
      ภรรยาย่อมคล้อยตามอำนาจแห่งความพอใจของภัสดา
    • ภตฺตุญฺจ ครุโน สพฺเพ ปฏิปูเชติ ปณฺฑิตา
      ภรรยาผู้ฉลาดย่อมนับถือภัสดาและคนควรเคารพทั้งปวง
    • ภตฺตุมนา ปญฺจรติ
      ภรรยาดีย่อมประพฤติเป็นที่พอใจของภัสดา
    • สมฺภตํ อนุรกฺขติ
      ภรรยาดีย่อมคอยรักษาทรัพย์ที่ภัสดาหามาได้ไว้
    • สุสํวิหิตกมฺมนฺตา
      ภรรยาดีเป็นผู้จัดทำการงานดี
    • สุสฺสูสา เสฏฺฐา ภริยานํ
      บรรดาภิรยาทั้งหลาย ภริยาผู้เชื่อฟังเป็นผู้ประเสริฐ

    พุทธศาสนสุภาษิต : ผู้ครองเรือน

  • ทุราวาสา ฆรา ทุกฺขา
    เหย้าเรือนที่ปกครองไม่ดี นำทุกข์มาให้ฯ
  • อนุฏฺฐานมลา ฆรา
    เหย้าเรือนมีความไม่หมั่น เป็นมลทินฯ
  • โภคา สนฺนิจฺจยํ ยนฺติ วมฺมิโก วุปจียติ
    โภคทรัพย์ของผู้ครองเรือนดี ย่อมถึงความพอกพูน เหมือนจอมปลวกกำลังก่อขึ้นฯ
  • พุทธศาสนสุภาษิต : หว่านพืชเช่นใด ได้ผลเช่นนั้น

  • อคฺคสฺส ทาตา ลภเต ปุนคฺคํ
    ผู้ให้สิ่งที่เลิศ ย่อมได้สิ่งที่เลิศอีก
  • มนาปทายี ลภเต มนาปํ
    ผู้ให้สิ่งที่ชอบใจ ย่อมได้สิ่งที่ชอบใจ
  • เสฏฺฐนฺทโท เสฏฺฐมุเปติ ฐานํ
    ผู้ให้สิ่งที่ประเสริฐ ย่อมถึงฐานะที่ประเสริฐ
  • ททโต ปุญฺญํ ปวฑฺฒติ
    บุญของผู้ให้ย่อมเจริญ
  • ทเทยฺย ปุรโส ทานํ
    คนควรให้ทาน
  • ปุญฺญมากงฺขมานานํ สงฺโฆ เว ยชตํ มุขํ
    พระสงฆ์นั้นแล เป็นประมุขของเหล่าชนผู้จำนงบุญบูชาอยู่
  • พุทธศาสนสุภาษิต : การชนะ

    • สพฺพรติง ธมฺมรติ ชินาติ
      ความยินดีในธรรมย่อมชนะความยินดีทั้งปวง
    • ตณฺหกฺขโย สพฺพทุกฺขํ ชินาติ
      ความสิ้นตัณหา ย่อมชนะทุกข์ทั้งปวง
    • น หิ ชิตํ สาธุ ชิตํ ยํ ชิตํ อวชิยฺยติ
      ความชนะที่ไม่กลับแพ้เป็นดี
    • อสาธุง สาธุนา ชิเน
      พึงชนะคนไม่ดี ด้วยความดีของตน
    • ชิเน กทริยํ ทาเนน
      พึงชนะคนตระหนี่ ด้วยการให้
    • สจฺเจนาลิกวาทินํ
      พึงชนะคนพูดปดด้วยคำจริง

    พุทธศาสนสุภาษิต : บริสุทธิ์

  • สุทฺธิ อสุทฺธิ ปจฺจตฺตํ
    ความบริสุทธิ์และความไม่บริสุทธิ์มีเฉพาะตัว
  • นาญฺโญ อญฺญํ วิโสธเย
    ผู้อื่นพึงทำให้ผู้อื่นบริสุทธิ์ไม่ได้
  • สุทฺธสฺส สุจิกมฺมสฺส สทา สมฺปชฺชเต วตํ
    พรตของผู้บริสุทธิ์มีการงานสะอาด ย่อมถึงพร้อมทุกเมื่อ
  • พุทธศาสนสุภาษิต : มลทิน

    • อสชฺฌายมลา มนฺตา
      มนต์มีการไม่ท่องบ่น เป็นมลทิน
    • อนุฏฺฐานมลา ฆรา
      เหย้าเรือนมีความไม่หมั่นเป็นมลทิน
    • มลํ วณฺณสฺส โกสชฺชํ
      ความเกียจค้านเป็นมลทินแห่งผิวพรรณ
    • มลิตฺถิยา ทุจฺจริตํ
      ความประพฤติชั่วเป็นมลทินของหญิง

    พุทธศาสนสุภาษิต : สหาย

    • อตฺถมฺหิ ชาตมฺหิ สุขา สหายา
      เมื่อความต้องการเกิดขึ้น สหายเป็นผู้นำสุขมาให้
    • สเจ ลเภถ นิปกํ สหายํ จเรยฺย เตนตฺตมโน สติมา
      ถ้าได้สหายผู้รอบคอบพึงพอใจมีสติเที่ยวไปกับเขา
    • ปาปมิตฺโต ปาปสโข ปาปอาจารโคจโร
      มีมิตรเลว มีเพื่อนเลว ย่อมมีมรรยาทและมีที่เที่ยวเลว
    • นตฺถิ พาเล สหายตา
      ความเป็นสหาย ไม่มีในคนพาล
    • ภริยา ปรมา สขา
      ภริยาเป็นเพื่อนสนิท, ภรรยาเป็นสหายอย่างยิ่ง

    พุทธศาสนสุภาษิต : ความทุกข์

    • ทฬิทฺทิยํ ทุกฺขํ โลเก
      ความจนเป็นทุกข์ในโลก
    • อิณาทานํ ทุกฺขํ โลเก
      การกู้หนี้ เป็นทุกข์ในโลก
    • ทุราวาสา ฆรา ทุกฺขา
      เหย้าเรือนที่ปกครองไม่ดี นำทุกข์มาให้
    • สงฺขารา ปรมา ทุกฺขา
      สังขารเป็นทุกข์อย่างยิ่ง

    พุทธศาสนสุภาษิต : ความโกรธ

  • โกธํ ฆตฺวา น โสจติ
    ฆ่าความโกรธได้แล้วย่อมไม่เศร้าโศก
  • โกโธ สตฺถมลํ โลเก
    ความโกรธเป็นดังสนิมศัสตราในโลก
  • โกธํ ฆตฺวา สุขํ เสติ
    ฆ่าความโกรธได้แล้วย่อมอยู่เป็นสุข
  • พุทธศาสนสุภาษิต : ทรัพย์และอนิจจัง

  • น จาปิ วิตฺเตน ชรํ วิหนฺติ
    กำจัดความแก่ด้วยทรัพย์ไม่ได้
  • น ทีฆมายุง ลภเต ธเนน
    คนไม่ได้อายุยืนเพราะทรัพย์
  • สพฺเพ ว นิกฺขิปิสฺสนฺติ ภูตา โลเก สมุสฺสยํ
    สัตว์ทั้งปวง จักทอดทิ้งร่างไว้ในโลก
  • อฑฺฒา เจว ทฬิทฺทา จ สพฺเพ มจฺจุปรายนา
    ทั้งคนมีทั้งคนจน ล้วนมีความตายเป็นเบื้องหน้า
  • อปฺปกญฺจิทํ ชีวตมาหุธีรา
    ปราชญ์กล่าวว่าชีวิตนี้น้อยนัก
  • น หิ โน สงฺครนฺเตน มหาเสเนน มจฺจุนา
    ความผัดเพื่อนกับมฤตยู อันมีกองทัพใหญ่นั้น ไม่ได้เลย
  • ยงฺกิญฺจิ สมุทยธมฺมํ สพฺพนฺตํ นิโรธธมฺมํ
    สิ่งใดสิ่งหนึ่งมีความเกิดขึ้นเป็นธรรมดา สิ่งนั้นล้วนมีความดับไปเป็นธรรมดา
  • ภิยฺโย จ กาเม อภิปตฺถยนฺติ
    ผู้บริโภคกาม ย่อมปรารถนากามยิ่งขึ้นไป
  • ชรูปนีตสฺส น สนฺติ ตาณา
    เมื่อสัตว์ถูกชรานำเข้าไปแล้ว ไม่มีผู้ป้องกัน
  • น มิยฺยมานสฺส ภวนฺติ ตาณา
    เมื่อสัตว์จะตาย ไม่มีผู้ป้องกัน
  • น มิยฺยามานํ ธมฺมนฺเวติ กิญฺจิ
    ทรัพย์สักนิดก็ติดตามคนตายไปไม่ได้
  • สงฺขารา ปรมา ทุกฺขา
    สังขารเป็นทุกข์อย่างยิ่ง
  • ขโณ โว มา อุปจฺจคา
    ขณะอย่าล่วงท่านทั้งหลายไปเสีย
  • อติปตฺติ วโย ขโณ ตเถว
    วัยย่อมผ้านพ้นไปเหมือนขณะทีเดียว
  • กาโล ฆสติ ภูตานิ สพฺพาเนว สหตฺตนา
    กาลเวลาย่อมกินสรรพสัตว์กับทั้งตัวมันเอง
  • น จาปิ วิตฺเตน ชรํ วิหนฺติ
    กำจัดความแก่ด้วยทรัพย์ไม่ได้
  • น ทีฆมายุง ลภเต ธเนน
    คนไม่ได้อายุยืนเพราะทรัพย์
  • สพฺเพ ว นิกฺขิปิสฺสนฺติ ภูตา โลเก สมุสฺสยํ
    สัตว์ทั้งปวง จักทอดทิ้งร่างไว้ในโลก
  • อฑฺฒา เจว ทฬิทฺทา จ สพฺเพ มจฺจุปรายนา
    ทั้งคนมีทั้งคนจน ล้วนมีความตายเป็นเบื้องหน้า
  • อปฺปกญฺจิทํ ชีวตมาหุธีรา
    ปราชญ์กล่าวว่าชีวิตนี้น้อยนัก
  • น หิ โน สงฺครนฺเตน มหาเสเนน มจฺจุนา
    ความผัดเพื่อนกับมฤตยู อันมีกองทัพใหญ่นั้น ไม่ได้เลย
  • ยงฺกิญฺจิ สมุทยธมฺมํ สพฺพนฺตํ นิโรธธมฺมํ
    สิ่งใดสิ่งหนึ่งมีความเกิดขึ้นเป็นธรรมดา สิ่งนั้นล้วนมีความดับไปเป็นธรรมดา
  • ภิยฺโย จ กาเม อภิปตฺถยนฺติ
    ผู้บริโภคกาม ย่อมปรารถนากามยิ่งขึ้นไป
  • ชรูปนีตสฺส น สนฺติ ตาณา
    เมื่อสัตว์ถูกชรานำเข้าไปแล้ว ไม่มีผู้ป้องกัน
  • น มิยฺยมานสฺส ภวนฺติ ตาณา
    เมื่อสัตว์จะตาย ไม่มีผู้ป้องกัน
  • น มิยฺยามานํ ธมฺมนฺเวติ กิญฺจิ
    ทรัพย์สักนิดก็ติดตามคนตายไปไม่ได้
  • สงฺขารา ปรมา ทุกฺขา
    สังขารเป็นทุกข์อย่างยิ่ง
  • ขโณ โว มา อุปจฺจคา
    ขณะอย่าล่วงท่านทั้งหลายไปเสีย
  • อติปตฺติ วโย ขโณ ตเถว
    วัยย่อมผ้านพ้นไปเหมือนขณะทีเดียว
  • กาโล ฆสติ ภูตานิ สพฺพาเนว สหตฺตนา
    กาลเวลาย่อมกินสรรพสัตว์กับทั้งตัวมันเอง
  • พุทธศาสนสุภาษิต : สิ่งที่เป็นการยาก

  • กิจฺโฉ มนุสฺสปฏิลาโภ
    ความได้เป็นมนุษย์เป็นการยาก
  • กิจฺฉํ มจฺจาน ชีวิตํ
    ความเป็นอยู่ของสัตว์เป็นการยาก
  • กิจฺฉํ สทฺธมฺมสฺสวนํ
    การฟังธรรมของสัตบุรุษเป็นการยาก
  • กิจฺโฉ พุทฺธานมุปฺปาโท
    ความเกิดขึ้นแห่งท่านผู้รู้เป็นการยาก
  • ทุลฺลภํ ทสฺสนํ โหติ สมฺพุทฺธานํ อภิณฺหโส
    การเห็นพระพุทธเจ้าเนืองๆ เป็นการหาได้ยาก
  • พุทธศาสนสุภาษิต : พระราชา

  • ราชา รฏฺฐสฺส ปญฺญาณํ
    พระราชาเป็นเครื่องปรากฏของแว่นแคว้น
  • ราชา มุขํ นุสฺสสานํ
    พระราชาเป็นประมุขของประชาชน
  • สพฺพํ รฏฺฐํ สุขํ โหตุ ราชา เจ โหติ ธมฺมิโก
    ถ้าพระราชาเป็นผู้ทรงธรรม ราษฎรทั้งปวงก็เป็นสุข
  • กุทฺธํ อปฺปฏิกุชฺฌนฺโต ราชา รฏฺฐสฺส ปูชิโต
    พระราชาผู้ไม่กริ้วตอบผู้โกรธ ราษฎรก็บูชา
  • สนฺนทฺโธ ขตฺติโย ตปติ
    พระมหากษัตริย์ทรงเครื่องรบย่อมสง่า
  • ขตฺติโย เสฏฺโฐ ชเนตสฺมิง เย โคตฺตปฏิสาริโน
    พระมหากษัตริย์เป็นผู้ประเสริฐสุดในหมู่ชนผู้รังเกียจด้วยสกุล